Nasze oddziały

Elektrownia Dolna Odra, zlokalizowana w Nowym Czarnowie koło Gryfina, jest częścią Zespołu Elektrowni Dolna Odra, który jako oddział wchodzi w skład PGE GiEK SA. Dokładnie 40 lat temu z Elektrowni Dolna Odra popłynął pierwszy prąd.

 

Zespół Elektrowni Dolna Odra (ZEDO) tworzą trzy elektrownie: Dolna Odra w Nowym Czarnowie oraz Szczecin i Pomorzany znajdujące się w Szczecinie.

 

Łączna moc elektryczna zainstalowana w elektrowniach oddziału wynosi 1565 MW, a moc cieplna osiągalna - 586 MWt.

 

Podstawą działalności oddziału jest wytwarzanie i obrót energią elektryczną oraz wytwarzanie ciepła. W 2013 r. trzy elektrownie wyprodukowały 6,47 mln MWh energii elektrycznej brutto. Oddział produkuje również ciepło na potrzeby rynku lokalnego, dla potrzeb grzewczych aglomeracji szczecińskiej i lokalnych odbiorców przemysłowych oraz komunalnych. Podstawowym paliwem wykorzystywanym w ZEDO jest węgiel kamienny. W procesie współspalania wykorzystywana jest także biomasa.

 

W ZEDO zatrudnionych jest 1530 pracowników.

 

 

 Elektrownia Dolna Odra

 

Elektrownia Dolna Odra jest elektrownią systemową. Została zbudowana w latach siedemdziesiątych, a poszczególne jej bloki przekazywane były do eksploatacji w latach 1974-1977. Elektrownia dysponuje sześcioma blokami o łącznej mocy elektrycznej 1362 MWe i cieplnej 101 MWt. Jest konwencjonalną elektrownią blokową z otwartym układem chłodzenia. W latach 90-tych w Elektrowni Dolna Odra rozpoczęto realizację kompleksowego programu modernizacji podstawowych urządzeń energetycznych. Elektrownia produkuje energię elektryczną do krajowego systemu elektroenergetycznego oraz zasila w ciepło Gryfino.

 

 

Elektrownia Pomorzany

 

Elektrownia Pomorzany zbudowana została w latach 1936-1940. Po zniszczeniach wojennych ponownie oddana do eksploatacji w 1961 roku. W latach 1978-79 rozbudowana i wyposażona w dwa kotły wodne dla celów ciepłowniczych. Moc elektryczna wynosi 134,2 MWe, zaś cieplna - 323,5 MWt. Elektrownia Pomorzany jest podstawowym źródłem ciepła skojarzonego z energią elektryczną dla Szczecina.

 

 

Elektrownia Szczecin

 

Elektrownia Szczecin zbudowana w latach 1911-1916, została przejęta do eksploatacji przez władze polskie w 1947 roku. W latach 1952-1957 przeprowadzono jej gruntowną modernizację, polegającą na wymianie podstawowych urządzeń, takich jak kotły i turbiny. W 1971 r. elektrownia przystosowana została do zasilania w ciepło scentralizowanego systemu ciepłowniczego Szczecina. W latach 1998-2000 w elektrowni zabudowano nowoczesną turbinę upustowo – ciepłowniczo - kondensacyjną, dzięki której Elektrownia Szczecin jest nowoczesnym źródłem energii elektrycznej i cieplnej (produkcja również w skojarzeniu). Moc elektryczna wynosi 68,5 MWe, zaś cieplna 162,14 MWt.

 

W 2008 r. podjęto decyzję o realizacji II etapu modernizacji, której wynikiem była budowa kotła parowego wytwarzającego energię z biomasy. Realizacja tej inwestycji powoduje osiągnięcie efektu ekologicznego w postaci zmniejszenia emisji zanieczyszczeń do powietrza w następujących ilościach: SO2 o 1.100,00 Mg/ r, pyłu o 120,00Mg/ r.  Ponadto nastąpi redukcja wytarzanych odpadów paleniskowych o 20 000,00 Mg/ r  oraz zerowa emisja CO2. Kocioł parowy wytwarzający energię z biomasy daje Elektrowni Szczecin nowe, drugie życie, a stuletnia elektrownia staje się dzięki temu jednym z najbardziej nowoczesnych, wysokosprawnych i przyjaznych dla środowiska producentów ciepła i energii elektrycznej. Elektrownia Szczecin jest jednym z najważniejszych źródeł ciepła dla Szczecina.  

 

Z kart historii - etapy budowy Elektrowni Dolna Odra

 

1970 r.

 

W pierwszym roku budowy wykonano roboty o wartości 65 mln zł. Obejmowały one: niwelację znacznej części terenu, budowę kilku kilometrów dróg dojazdowych, torów kolejowych, tymczasowego zaplecza technicznego, tj. budowę centralnej betoniarni, warsztatów mechanicznych, bazy transportowej, magazynu materiałów budowlanych. Jednocześnie pospiesznie budowano hotel robotniczy „Na Rozstajach”.

 

1971 r.

 

W drugim roku budowy zrealizowano roboty budowlane o wartości 263 mln zł. W dalszym ciągu trwały intensywne prace ziemne: przy kanałach wody chłodzącej i budowie wałów przeciwpowodziowych. W czerwcu rozpoczął funkcjonowanie hotel robotniczy „Na Rozstajach”, a nieco później stołówka. Przed zimą uruchomiona została kotłownia, która zasilała w ciepło cały plac budowy. 1 listopada rozpoczęły się wykopy pod budynek główny elektrowni.

 

1972 r.

 

Wykonanie w tym roku robót budowlano-montażowych o wartości 445 mln i osiągnięcie znacznego zaawansowania rzeczowego, w szczególności zamknięcie budynku głównego w zakresie dwóch bloków, było osiągnięciem nienotowanym dotychczas na budowach nowych elektrowni z blokami 200 MW.

Decyzją rady ministrów z 4 lutego 1972 r. podjęto uchwałę nr 36/71 dotyczącą skrócenia czasu budowy z 36 miesięcy do 33 miesięcy dla budowy bloku pierwszego oraz skrócenia z 71 miesięcy do 63 miesięcy dla prac kończących budowę ostatniego, ósmego bloku.  Oceniając postęp prac, główny inżynier ds. inwestycji H. Kiczka pisał „Wykonanie w 1972 r. (w 3 roku budowy) robót budowlano-montażowych (...) i osiągnięcie odpowiedniego znacznego zaawansowania rzeczowego, w szczególności zamknięcie budynku głównego za 2 blokiem (ścianą prowizoryczną) było osiągnięciem nienotowanym dotychczas na budowach nowych elektrowni z blokami 200 MW. Wykonanie w elektrowni Dolna Odra budynku głównego w zakresie 2 bloków na koniec 3 roku budowy było nie tylko znacznym przekroczeniem planowanych zadań rzeczowych w stosunku do dyrektywnego harmonogramu budowy i odpowiednim zaawansowaniem budowy, ale przede wszystkim umożliwiło prowadzenie robót w zimie przy zamkniętym i ogrzanym budynku”.

 

1973 r.

 

Wykonano już większość prac budowlanych i montażowych pierwszego ciągu nawęglania. Na bloku nr 1 zamontowano kocioł,  przeprowadzając urzędową próbę wodną 27 lipca. Walczak bloku nr 2 wciągnięto w marcu, a bloku nr 3 – w sierpniu. Jesienią przystąpiono do montażu urządzeń drugiego turbozespołu. Wartość wykonanych prac to 624 mln zł. 1 lipca Zarządzeniem Dyrektorów Zjednoczenia Energetyki i Zjednoczenia Przedsiębiorstw Budowy Elektrowni i Przemysłu powołane zostało kierownictwo rozruchu elektrowni. O tempie budowy elektrowni i postępie prac pisał regionaly codzienny „Głos Szczeciński”: „Dolna Odra może być symbolem przemian dokonujących się w gospodarce naszego województwa. Ta olbrzymia inwestycja energetyczna (...) jest również przykładem nowoczesnej, dynamicznej szkoły budowania. Organizacja i porządek zwracają uwagę każdego, kto odwiedza budowę. Naprawdę warto zobaczyć to wszystko, rozmach i gigantyczne rozmiary budynku głównego.(...) Prąd z Dolnej Odry popłynie już w przyszłym roku, kiedy zostanie oddany do eksploatacji pierwszy blok energetyczny o mocy 200 MW”.

 

1974 r.

 

Pierwszy próbny rozruch odbył się w niedzielę 7 kwietnia 1974 r. o godzinie 5.10. Szczecińska prasa donosiła: „Po kilkunastu godzinach żmudnych i wyczerpujących przygotowań w ubiegłą niedzielę o godz. 5.10 pierwsza turbina w Elektrowni Dolna Odra poszła w ruch. (...) Najważniejszy etap rozruchu mechanicznego został zakończony pełnym sukcesem. Teraz blok nr 1 poddany zostanie kolejnej próbie. Sztab specjalistów prowadzących synchronizację bloku ma za sobą następną nieprzespaną noc. Najważniejsze jednak, że właściwy finał, przekazanie pierwszego prądu jest już blisko”.

10 kwietnia o godz. 6.12 przeprowadzono pierwszą synchronizację z państwowym systemem elektroenergetycznym, a 29 kwietnia blok nr 1 po pomyślnie przeprowadzonym rozruchu próbnym i odbiorze technicznym został przekazany do eksploatacji wraz z 53 obiektami ogólnoelektrownianymi i pomocniczymi. Pierwszy pracujący już pełną mocą blok energetyczny nazwany został imieniem „Danusia”. W dniu 4 maja odbyła się uroczystość oficjalnego uruchomienia elektrowni. W tym roku przekazano również do eksploatacji blok nr 2 (1 września) i zsynchronizowano blok nr 3 (31 grudnia). Wartość robót budowlano-montażowych wyniosła 802 mln zł.

Na podkreślenie zasługuje fakt, że na budowie elektrowni osiągnięty został najkrótszy w Polsce okres budowy bloku 200 MW.

 

 

1975 r.

 

W szóstym roku budowy zrealizowano roboty budowlano-montażowe o wartości 834 mln zł. 15 marca do eksploatacji zostaje przekazany blok nr 3, 13 sierpnia - blok nr 4, a 31 grudnia - blok nr 5.

 

1976 r.

 

Do użytku oddano kolejne dwa bloki: nr 6 (2 sierpnia) i nr 7 (20 listopada).  Równolegle z budową elektrowni kontynuowana była i zakończona w IV kwartale tego roku budowa rozdzielni Krajnik. W grudniu uruchomiono autotransformator 500 MVA, 400/220 kV i po raz pierwszy włączono do rozdzielni linię 400 kV. Wartość robót budowlano-montażowych wyniosła 595 mln zł.

 

1977 r.

 

W styczniu ostatniego roku budowy elektrowni kontynuowano rozpoczęte prace rozruchowe na bloku nr 8. Został on zsynchronizowany z siecią energetyczną 13 stycznia, a po ruchu próbnym 31 stycznia przekazany do eksploatacji. Tym samym zakończono budowę elektrowni 8 x 200 MW w terminie wynikającym z Uchwały Rady Ministrów z 4 lutego 1972 roku, o 8 miesięcy wcześniej niż zatwierdzono w założeniach techniczno-ekonomicznych budowy.

Większość przekazanych bloków osiągnęła projektowane zdolności produkcyjne już w pierwszym miesiącu eksploatacji, a wszystkie przed planowanym terminem.

Na oficjalną uroczystość zakończenia budowy, 14 maja 1977 r. przybył premier rządu PRL Piotr Jaroszewicz, wraz z towarzyszącymi przedstawicielami władz partyjnych i państwowych. „Głos Szczeciński” relacjonował: „W minioną sobotę odbyła się w Dolnej Odrze uroczystość związana z zakończeniem budowy elektrowni. Z tej okazji budowniczowie oraz załoga eksploatacyjna elektrowni gościła (…) premiera Piotra Jaroszewicza, I sekretarza KW PZPR w Szczecinie – Janusza Brycha, Ministra energetyki i energii atomowej Andrzeja Szozdę oraz ministra budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych – Adama Glazura. (…) Premier Piotr Jaroszewicz w swoim wystąpieniu podziękował wszystkim wykonawcom inwestycji za dobrą robotę, przekazał załodze Dolnej Odry pozdrowienia i serdeczne gratulacje od Biura Politycznego KC PZPR, Rady Państwa i rządu PRL oraz osobiste pozdrowienia od I sekretarza KC PZPR tow. Edwarda Gierka”.  

Przy realizacji tej inwestycji dużą rolę odegrały: sprawna koordynacja, przygotowanie frontów robót i precyzyjne określenie terminów montażu. Na placu budowy znaleźli się specjaliści energetycy z Polski i Europy. W szczytowym okresie na budowie elektrowni pracowało 3,5 tys. osób. Prototypowość urządzeń elektrowni sprawiła, że ludzie mający je eksploatować, stanęli przed bardzo trudnymi i odpowiedzialnymi zadaniami. Na szczególne podkreślenie zasługuje zaangażowanie załogi w usuwaniu niedoskonałości urządzeń i skutków spalania węgla o niskiej jakości. Dotyczyło to szczególnie pracy młynów, kotłów, nawęglania i odpopielania. Pracownicy musieli nie tylko prowadzić prawidłowo ruch poszczególnych urządzeń, ale także możliwie wcześnie wykrywać wszelkie nieprawidłowości w ich konstrukcji, montażu czy też projektowanych układach pracy i następnie skutecznie uczestniczyć w usuwaniu tego rodzaju usterek. Nabór i szkolenia pracowników eksploatacji rozpoczęto 12 miesięcy przed terminem uruchomienia pierwszego bloku, prowadząc różne formy szkolenia w zależności od zajmowanego stanowiska, przygotowania zawodowego i dotychczasowego stażu pracy. Stanowili oni późniejszy trzon załogi elektrowni. Wśród pracowników uczestniczących w realizacji budowy 232 otrzymało wysokie odznaczenia państwowe, a 70 - odznakę Gryfa Pomorskiego.  

 

Energetyczne wspomnienia

 

Leon Kabała – emerytowany pracownik, pełniący funkcję dyżurnego inżyniera ruchu w Elektrowni Dolna Odra

- Miałem nocną zmianę i przeciągnęło mi się do po szóstej, bo była synchronizacja. Zrobiłem taki błąd – dopuściłem do synchronizowania pierwszego bloku ówczesnego głównego inżyniera Pomorskiego Przedsiębiorstwa Budowy Elektrowni i Przemysłu i mówię, że o 11.55 ma wcisnąć guzik. A on nie wytrzymał napięcia - dał impuls o 11.50. Później jak dzwoniłem do Zakładu Energetycznego to mówili „co tak brzydko synchronizowałeś”. Takie sensacje to były.  

 

Zuzanna Klimek – operator nastawni blokowej

- Skończyłam technikum elektryczne w Gorzowie i nie dostałam się na studia medyczne, a chciałam być chirurgiem. W 1975 r. przyjechałam tutaj tylko zapytać się o pracę, a wyszłam już jako pracownik – operator nastawni i tak jest po dziś dzień. Jak przyszłam do pracy, to przerażała mnie ta wielkość elektrowni. Blok nr 4 już  pracował, a budowane były bloki od 5 do 8. Za każdym razem, jak był wybudowany blok, to pamiętam ekipę telewizyjną, tych znanych ludzi, takie podniosłe chwile. Byłam dumna, że tu właśnie pracuję.  

 

Zenon Garbicz – starszy mistrz, kierownik bloku

- Będąc w technikum mechaniczno-elektrycznym w Szczecinie w 1971 r. przedstawiciel inwestora zaproponował wycieczkę do budującej się wówczas elektrowni. Był nas cały autobus. Przyjechaliśmy na teren budowy – widok wykopy, pełno piachu  i pierwsze filary budynku głównego. Zaproponowano nam umowy przedwstępne. Jak skończyłem technikum, podjąłem pracę 16 sierpnia 1972 r. Przez pierwsze dwa tygodnie pomagaliśmy przy pracach porządkowych. Zakwaterowani byliśmy w hotelach robotniczych. Od września do grudnia byliśmy na szkoleniu - stażu w Elektrowni Pomorzany. A później od stycznia do czerwca 1973 na szkoleniu w Elektrowni Pątnów. Następnie szkolenie w Kozienicach i jesienią już powrót do Nowego Czarnowa.  

 

Henryk Rusielewicz – dyżurny łączności

- Zaraz po odbyciu zasadniczej służby wojskowej opuściłem swój rodzinny dom i 2 października 1979 r. zatrudniłem się w Zespole Elektrowni Dolna Odra. Można powiedzieć, że miałem dużo szczęścia, bo niedaleko mojego rodzinnego domu zaczęto budować dużą elektrownię. O jej budowie dowiedziałem się w szkole podstawowej. Ludzie wtedy mówili tylko o elektrowni, ponieważ większość z nich pracowała przy jej budowie. Pamiętam dobrze jak opowiadali z wypiekami na twarzy o potężnych wykopach pod bloki energetyczne, dużej ilości stali, betonu. Tak wielką budowę mało kto widział w swoim życiu. Krajobraz budowy wyglądał tak, jakby na ziemię spadł wielki meteoryt i wszędzie było mnóstwo ludzi.

Elektrownia odmieniła moje życie poprzez edukację i podnoszenie kwalifikacji. Prywatnie, po pracy, na sali konferencyjnej, aby otrzymać prawo jazdy uczyłem się przepisów ruchu drogowego. Elektrownia umożliwiła mi ukończenie liceum wieczorowe, jak również pomogła finansowo ukończyć studia inżynierskie na Politechnice Szczecińskiej na Wydziale Elektrycznym i studia magisterskie na Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym w Szczecinie, też na tym samym wydziale.  

 

Osiągnięcia

Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra spełnia rosnące wymagania i oczekiwania środowiskowe  i dba o akceptację otoczenia. Program proekologiczny jest jednym z priorytetowych obszarów działalności oddziału. Politykę środowiskową realizuje m.in. poprzez narzędzia reglamentacji administracyjnej – pozwolenia środowiskowe oraz instrumenty dobrowolne – systemy zarządzania. Za swoje działania na rzecz ochrony środowiska ZEDO został uhonorowany wieloma wyróżnieniami, które są potwierdzeniem troski o efektywny rozwój i środowisko naturalne. Przykładem tego jest wdrożony Zintegrowany System Zarządzania obejmujący System Zarządzania Środowiskowego, System Zarządzania Jakością oraz System Zarządzania Bezpieczeństwem Pracy. Systemy te zostały wdrożone w oparciu o normy EN ISO 14001:2004, EN ISO 9001:2008 oraz PN-N-18001:2004.

Już trzeci raz przyznano ZEDO Srebrną Kartę Lidera Bezpiecznej Pracy w uznaniu za uzyskane wyniki w zakresie poprawy warunków pracy, bezpieczeństwa i ochrony człowieka w środowisku pracy. System jest potwierdzony certyfikatem w oparciu o normę PN-N-18001:2004.